Typography

Bir web sitesine girdiniz veya biryerde birşeyler yemeye karar verdiniz , neler varmış bakalım diye menüyü elinize aldığınız anda ”Çok lüks” yada ”Çok amatör” hissettirir.

Renkler mi? Belki ama asıl suçlu genellikle tipografidir.

Çoğu insan tipografiyi sadece ”yazı tipi seçmek” sanır.Hayır tipografi bundan çok daha fazlasıdır.Tipografi,kelimelerin o sihirli parmaklarınızdan dökülen kelimelerin giydiği smokindir. Çok şık ve lüks bir akşam yemeği gecesine pijamayla gittiğinizi hayal edin göze nasıl hitap ederdi ? Smokin giymeyimi tercih ederdiniz yoksa pijamayla mı ? O yüzden boşuna demiyorum tipografi kelimelerin smokinidir diye.

Peki bu işin matematiği,sanatı ve ” olmazsa olmaz” kuralları neler ? Gelin, tipografinin derin dünyasına birlikte giriş yapalım.

Tipografi Nedir?

En basit tabiriyle tipografi; yazıyı okunabilir, anlaşılır ve görsel olarak çekici hale getirme sanatıdır.Tipografi metnin ses tonudur.

Kalın ve büyük bir font: BAĞIRIYORDUR !

İnce ve italik bir font: Fısıldıyordur…

İki Büyük Font: Serif ve Sans-Serif

Tasarım dünyasında iki ana etken vardır.Hangisini nerede kullanacağını bilmek, savaşın yarısını kazanmaktır.

Serif(Tırnaklı): Harflerin uçlarında küçük çıkıntılar vardır.(Örn: Times New Roman,Garamond)

• Geleneksel,ciddi,güvenilir,akademik,lüks.
• Kullanım alanları genellikle (kitaplar,gazeteler,dergiler,lüks markalar).

Sans-Serif(Tırnaksız): Düz,modern ve temizdir. (Örn: Halvetica,Inter,Roboto)

• Modern,teknolojik,temiz,dost canlısı,minimalist.
• Kullanım alanları Web siteleri,uygulamalar,teknoloji markaları.

Altın Kurallar

Güzel bir tipografi için sihirbaz olmanıza gerek yok.Şu temel kuralları uygula yeter.

       1.Hiyerarşi(Patron kim?)

Okuyucunun gözünü yönlendirmelisin.Herşey aynı boyutta ve kalınlıkta olursa, göz nereye bakacağını bilemez ve yorulur.

1. Başlık( H1): Büyük olmalı.”Buradayım!” demeli.
2. Alt başlık(H2): Başlığı desteklemeli ama onunla yarışmamalı.
3. Gövde Metni (Body) Tamamen okunabilirliğe odaklanmalı.

      2.Kontrast:(Zıtlıkların uyumu)

Açık gri zemin üzerine koyu gri yazı yazmak mı? Lütfen yapma. Okunabilirlik her şeydir. Yazı ve arkaplan arasında yeterli kontrast olduğundan emin ol.Ayrıca , Kalın ve ince fontları bir arada kullanarak da harika şeyler yaratabilirsin.

      3.Nefes Alan Metinler (Boşluk kullanımı)

Müzikte notalar kadar nekadar önemliyse tasarımda da tipografi öyledir.

• Leading (Satır aralığı) : Satırlar birbirine çok yapışıksa okumak işkenceye döner.Genellikle yazı boyutunun 1.3 ile 1.5 katı kadar satır aralığı idealdir.(16px yazı için 24px satır aralığı gibi).
• Tracking(Harf aralığı): Harfleri birbirine çok sıkıştırma, bırak nefes alsınlar.

Font Partisi Yapma!

En yaygın yapılan hatalardan biridir.Bir tasarımda 4-5 farklı font kullanmak. Bu bir ”Fidye mektubu” değil, bir tasarım.

Maksimum 2 ( çok zor durumda kalmadıkça bilemedin 3 ) farklı font kullan.

• Biri başlıklar için
• Biri uzun metinler için ( Gözü yormayan , okunaklı )

Dikkat Edilmesi Gereken Ayrıntılar.

Kerning :Harflerin arasındaki boşlukları doğru ayarlama sanatı, yani iki harf arasındaki özel boşluktur.

Bazen ”A” ve ”V” harfi yan yana gelince araları çok açık durur. Manuel olarak düzeltmek gerekir.Kötü kerning (”keming” diye dalga geçilir) bir kelimeyi tamamen yanlış okutabilir!

Satır uzunluğu: Bir satır çok uzunsa göz bir alt satıra geçerken kaybolur.İdeal bir satırda 45-75 arası karakter (harf+boşluk) olmalıdır.

Font pairing ( yazı tipi eşleştirme ): Bu iş biraz aşçılık gibidir.Hangi tatlar birbirine yakışır ?

• Zıtlıkların uyumu:Kalın bir Sans-Serif başlık (Örn: Oswald) ile zarif bir Serif gövde metni (Örn: Merriweather) genelde harika anlaşır.
• Aile Bağı: Bazen dışarı çıkmana gerek yoktur.. ”roboto” ailesini kullanıyorsan; Başlık için ” Roboto Bold”, metin için  ” Roboto Regular” kullanmak en güvenli temiz bir yoldur.

Gözlerini Eğit

Tipografi, öğrendikçe sevilen, sevdikçe daha titiz olacağın bir disiplindir. Bundan sonra sokaktaki tabelalara ,elindeki kitaplara veya telefonundaki uygulamalara daha başka bir gözle bakacaksın.

Unutma: İyi tipografi görünmezdir, içeriği okutur.

Şimdi git ve o kelimelere hak ettikleri en güzel kıyafeti giydir!